Üç ülke, bir doğru

Dünya Sağlık Örgütü, toplum sağlığına ve sağlık sistemlerine dikkat çekmek için 7 Nisan’ı Dünya Sağlık Günü ilan etti. Geçtiğimiz 7 Nisan’da da Dünya Sağlık Örgütü birtakım verileri paylaştı. Görüleceği üzere sağlık sistemleri ülkeden ülkeye çok farklılık gösterebiliyor. Biz ise örnek olarak 3 ülkedeki sağlık sistemini inceleyeceğiz: Küba, Ekvador ve Bolivya.

Küba: Önce koru!
Küba hükümetince sağlık hakkı en temel hak olarak tanımlandığı için tüm Küba vatandaşları her yerde sağlık hizmetlerine hiçbir kısıtlama ve sınır olmaksızın ücretsiz  erişebiliyor. Ada ülkesinin sağlığa yaklaşımı çok özel; çünkü oluşmuş hastalıkları tedavi etmekten çok , en başta hastalıkların ortaya çıkmalarını engellemeye yoğunlaşan bir sistem var. Diğer bir deyişle aile hekiminin aynı mahallede yaşadığı insanların sağlığından sorumlu olduğu güçlü bir birinci basamak hekimlik uygulaması var. Buna kimi zaman doktorun hastanın kapısını çaldığı zorunlu sağlık kontrolleri de dahil.
Hekimler mahalle halkının sağlık durumunu bilmek, riske göre sınıflamak ve en yüksek hastalık riski olanları yakından izlemekle yükümlü.
Bu açıdan bakıldığında Küba’nın kendi gibi “düşük gelirli” ülkelerden hatta ABD gibi bir çok zengin ülkeden  daha az bebek ölüm hızına sahip olması pek de şaşırtıcı değil.
Üstelik Kübalılar bu başarıya yılda kişi başı 1.828 Amerikan doları harcayarak ulaşıyor. (ABD’de kişi başı yıllık sağlık harcaması 8.362 $)

Ekvador: Yüksek kalite, düşük maliyet
Ekvador hastalıklardan korunmada Küba kadar başarılı olmasa da sağlık alanında Latin Amerika ülkeleri içinde en başarılılardan birisi. Kişi başı yıllık sağlık harcamasının 789 dolar  olduğu Ekvador’da sağlık hizmeti hem özel kurumlarca hem de kamu kurumlarınca veriliyor.  2007’de Rafael Correa başa geldiğinden  beri taşraya sunulan sağlık hizmeti artmış ve sağlık hizmetlerine erişim kolaylaşmış durumda. Bu tarihten itibaren ülke çapında 46’dan fazla sağlık merkezi ve 18 hastane açıldı.

Bolivya: Az parayla çok iş 
Güney Amerika’nın en fakir ülkesi Bolivya. Halkın yarısından fazlası yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Kişi başı yıllık sağlık harcaması ise sadece 273 dolar. 2013 yılında Bolivya’da Başkan Evo Morales liderliği altında yeni bir sağlık programı başlatıldı.  Amacı tüm Bolivyalılara ücretsiz sağlık hizmeti sunmak olan programda doktorlar bizzat Kübalı meslektaşları tarafından ücretsiz olarak eğitildi. Programın ilk uygulandığı El Alto şehrinde bir sene içinde 500.000 kişiye ücretsiz sağlık hizmeti sunuldu. Program ülke genelinde yaygınlaştırmaya devam ediyor. Bolivya’nın hala alacak uzun bir yolu olsa da bu program sağlık hakkını ne kadar ciddiye aldıklarını gösteriyor.

Yukarıda da görüldüğü üzere kaynaklar ne kadar kısıtlı olursa olsun mantıklı ve eşit kullanıldıklarında, sağlık sistemi de iyi planlandığında çok başarılı sonuçlar elde edilebiliyor.
Kübalı meslektaşlarımız bize hekimliğin sadece nerede hangi tedaviyi kullanacağını bilmek olmadığını gösteriyor. Hekim halkın sağlığından sorumludur. Halk sağlığı ise sağlık politikalarından, sağlık politikaları da ekonomi politikalarından bağımsız değildir.
İşte tam da bu nedenle bahanemiz yok, halk sağlığını da kendi çalışma koşullarımızı da geliştirmek istiyorsak kısacası bu mesleğe yakışan hekimler olmak istiyorsak apolitik olamayız.


Not: Bu sayfalardan sağlık sistemleri ile ilgili ileri okumalar ilerleyen günlerde siz okuyucularımızla paylaşılacaktır.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir